Zit Bush terecht in het Witte Huis?
Verkiezingen VS 2004: één grote puinhoop

Door Daan de Wit
De Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn voorbij, maar toch niet helemaal. De Groene Partij wilde een hertelling in de cruciale swingstaat Ohio en kreeg die. Nouja kreeg, het kostte ze ruim $110.000, maar de hertelling gaat er nu dus komen. Presidentskandidaat Ralph Nader heeft een hertelling afgedwongen voor de staat New Hampshire en activiste Bev Harris is fraude-onderzoeken begonnen in swing states Florida en New Mexico. Aanleidingen zijn alle polls die voorspelden dat Kerry zou winnen en het grote aantal problemen in de VS bij het stemmen. Tot nu toe zijn er ruim 34.000 klachten genoteerd via het Election Incident Reporting System. Een aantal groepen van bezorgde burgers hield maandag in Ohio een openbare hoorzitting om bewijsmateriaal te verzamelen over problemen bij het stemmen en op hoger niveau eisen enkele leden van het Congres zelfs een landelijk onderzoek [PDF].

Breed uitgemeten in de pers is het falen van de voorspellende polls, voorafgaand aan de feitelijke uitslagen. Een Newsweek-artikel haalt de National Election Pool door het slijk, de organisatie die de polls verzorgde. De schrijver van het artikel laat professor politicologie Larry Sabato van de University of Virginia aan het woord die van mening is dat de omroepen hun geld moeten terugeisen van de NEP. John Kerry stond volgens de polls van de NEP overal op winst, ook in Ohio, Florida en New Mexico, de drie cruciale 'swing states'. Dinsdagmiddag 2 november was het voor een ieder die de polls nauwgezet volgde geheel duidelijk: Kerry zou de nieuwe president van de Verenigde Staten worden. Medewerkers informeerden Bush dat hij op een achterstand stond van drie procent. Beurswatchers zagen hoe Wall Street al reageerde op de aanstaande machtswissel. Steve Coll, de managing editor van The Washington Post schrijft de dag na de verkiezingen dat de polls Kerry duidelijk als winnaar hadden aangewezen en dat hij (Coll) alle zeilen moest bijzetten toen de officiële uitslag er heel anders kwam uit te zien.

Poll-expert vermoedt vals spel
Fox-tvcommentator en enquête-expert Dick Morris legt in een artikel geduldig uit hoe nauwkeurig polls tegenwoordig wel niet zijn. Vervolgens spreekt hij zijn ongeloof uit over het fout voorspellen van de uitslagen van maar liefst zes staten. Hij schrijft: 'Het nodigt uit tot speculatie dat er meer aan de hand was dan eerlijke fouten.' In zijn conclusie schrijft hij: 'Dit was niet een gewone fout. Exit polls kunnen over het hele spectrum er niet zó ver naast zitten als het geval was op de verkiezingsavond. Ik vermoed vals spel'. De pollsters liggen onder vuur, maar de vraag is of dat terecht is. Mogelijk is er niets aan de hand met de polls, maar wel met de officiële uitslagen.

Professors constateren onafhankelijk van elkaar onregelmatigheden
Associate professor of English Michael Keefer merkt een 'mathematische onmogelijkheid' op als hij de cijfers naast elkaar legt van de landelijke exit polls en het aantal respondenten. Dat aantal is nauwlijks toegenomen, maar op het laatste moment is wel 5% extra op Bush gaan stemmen. Oud-Associate Professor of Mathematics David Anick van MIT heeft 'the odds of Bush making an average gain of 4.15 percent among all 16 states included in the media’s 4 p.m. exit polling' becijferd op 1 op de 50,000, ofwel .002 procent. Steven Freeman een specialist in researchmethoden die zijn doctorsgraad behaalde aan het MIT, heeft een analyse [PDF] gemaakt van het verschil tussen de uitslagen van de exit polls en de officiële uitslagen. In zijn samenvatting schrijft hij dat hij niet tot doel heeft verkiezingsfraude aan te tonen. Wel zegt hij dat de geconstateerde grote verschillen in de drie belangrijke 'vechtstaten' niet te verklaren zijn door toeval of fouten. Hoe het wel mogelijk is, is hem nog onduidelijk.
Een vierde professor meldt zich in het laatste nieuws van Bloggerman Keith Olbermann: 'A UC Berkeley sociology professor, director of his school’s Survey Research Center, is scheduled to conduct a news conference at 1 p.m. ET today at which his “research team” will report that “irregularities associated with electronic voting machines may have awarded 130,000-260,000 or more excess votes” to President Bush in Florida.'

'Ohio' rammelt aan alle kanten
In de berichtgeving over onregelmatigheden bij de verkiezingen blijft de staat Ohio terugkeren. Een regelrecht unieke gebeurtenis vond plaats in Warren County, Ohio. Daar werd een beroep gedaan op de anti-terrorismewetgeving. Op basis van de controversiële Homeland Securitywet werd daar een stemlokaal hermetisch afgeschermd voor boeven en journalisten. Stemmers hadden wel toegang, maar het tellen van de stemmen was volkomen ontoegankelijk. De lokale pers zag het beroep op de wet als een smoes om in het geniep de stemmen te kunnen tellen. Bush won met ruime meerderheid in Warren County. Zie [mov] Keith Olbermann's show op MSNBC dat hierover bericht. In zijn weblog schrijft Olbermann: '[...] remarkable results out of Cuyahoga County, Ohio. In 29 precincts there, the County's website shows, we had the most unexpected results in years: more votes than voters. I'll repeat that: more votes than voters. 93,000 more votes than voters. Oops. Talk about successful get-out-the-vote campaigns! What a triumph for democracy in Fairview Park, twelve miles west of downtown Cleveland. Only 13,342 registered voters there, but they cast 18,472 votes. Vote early! Vote often!'. Ook in Olbermanns show een gesprek met Congreslid Conyers dat samen met een aantal andere Congresleden een onderzoek eist naar de onregelmatigheden bij het stemmen.

Zonder uitzondering is in het verleden de staat Ohio van cruciaal belang gebleken voor de Republikeinen. Zonder Ohio geen presidentschap. Dat gold ook bij de meest recente verkiezingen op twee november. Ohio kwam toen op naam van Bush te staan. Hij won met meer dan 136.000 stemmen verschil waardoor Kerry het niet nodig vond de laatste 155.000 stemmen direct te tellen. Volgens persbureau Associated Press moet er worden afgedongen op de stemmenwinst van Bush, 3.893 stemmen om precies te zijn. In het gebied Gahanna hadden 638 mensen hun stem uitgebracht, vanwie 365 op Bush. De stemcomputers telden echter 4258 Bushstemmers. Foutje. Een fout van de verouderde stemmachines van fabrikant Danaher Controls Inc. Het maakt geen signifikant verschil, maar het is niet het enige foutje dat is gemaakt in Ohio.

BBC-Newsnight-verslaggever: Kerry heeft gewonnen
Greg Palast, een Amerikaanse verslaggever voor BBC-Newsnight, ontdekte zoveel fouten dat hij een artikel schreef met de titel 'Kerry won. Here are the facts'. Palast heeft zich vastgebeten in de stemproblematiek van zijn land en heeft meerdere onthullende reportages uitgezonden en geschreven over dit onderwerp. Hierdoor kwam hij erachter dat zo'n drie procent van alle stemmen niet wordt geteld. De cruciale vraag hierbij is hoe die drie procent is verdeeld over de deelnemende politieke partijen. Het antwoord is dat uit allerlei officiële rapporten blijkt dat de meeste van die stemmen afkomstig zijn uit gebieden met relatief veel minderheidsgroepen. Met daarin mensen die bekend staan als Democraten-stemmers. In Florida in 2000 had had een zwarte kiezer negen maal meer kans dan een blanke om zijn stem verloren te zien gaan. En dit jaar in New Mexico had een kiezer van Spaanse afkomst een vijf maal hogere kans om zijn stem te verliezen dan een blanke stemmer. Palast argumenteert dat als deze stemmen wel geteld zouden worden, swingstaten als New Mexico en Ohio wèl naar Kerry waren gegaan met als gevolg dat die nu in het Witte Huis had gezeten.

Smerige truuks van Republikeinen
Democratische stemmers lagen op nog meer manieren onder vuur, aldus Palast. De Democratische Partij verloor het recentelijk van een leger Republikeinse advocaten in de strijd om het handhaven van de wet door de hoogste baas van de verkiezingsorganisatie, tevens Secretary of State van Ohio, de Republikein Ken Blackwell. Gevolg is dat voorlopige stembiljetten, de zogenoemde provisional ballots, uitgebracht in het verkeerde gebied niet worden geteld. De Republikeinen hebben ook wel eens pech. Rechters in Ohio voorkwamen dat het stemrecht van individuen in gedrang kwam middels het afkeuren van confrontaties door zogenoemde aanvechters. Zo'n aanvechting heeft tot gevolg dat de persoon in kwestie wordt afgescheept met een 'provisonal ballot', wat Palast omschrijft als een placebo-stemkaart waarvan het nog maar helemaal de vraag is of die uiteindelijk wel wordt geteld, ondermeer omdat middels een onderzoek de identiteit van de stemmer moet worden nagegaan. Het Republikeinse plan, gebaseerd op stokoude wetten, werd afgeschoten in Ohio, maar werd elders wel toegepast.